• Start: 09/06/2016 00:00
  • End: 09/06/2016 00:00

Muzej Jugoslovenske kinoteke, Kosovska 11

Sala "Dinko Tucaković"

9. jun 2016.
17:00
18. Festival nitratnog filma

Kroz zapaljive mitove

Srcem i dušom u opatiji

MAT LAIF A SEIL AM SEMINAIRE (LU, 1931/32)

R/Dir: Abbe Jean Bernard

Ovaj film oslikava dnevni život u Luksemburškoj opatiji, kroz priču o opatu Žanu Bernarau. Snimci “ovozemaljskih” aktivnosti poput obeda, molitve, igranja fudbala ili grudvanja, daju nam redak uvid u život u opatiji, ali i osvrt na luksemburško društvo i njegovu istoriju…

Inače, otac Žan Bernar je bio “prvak katoličkog filma“ u Evropi i skoro četiri decenije glavni oslonac Međunarodne katoličke organizacije za film (OCIC), osnovane 1928. godine. Kada je luksemburška katolička crkva osuđivala filmove, Bernar je smatrao da je njena dužnost da širi moralna i etička pravila za filmsku produkciju, distribuciju i prikazivanje, pišući da je “film najsnažniji instrument kojim crkva može da oblikuje duše masa“.

 

Poseta fabrici šampanjca Mersije

EIN BESUCHER IN DER CHAMPAGNERFABRIK MERCIER (LU, 1907)

R/Dir: Peter Marzen, Wendel Marzen

Ovaj film smatra se prvim “industrijskim filmom“ u Luksemburgu. Prikazuje način funkcionisanja fabrike šampanjca, radnike i zaposlene u fabrici...

Delovi ovog filma su pronađeni 1961. godine bez originalnog redosleda scena. Reditelj Filip Šnajder ih je delimično zloupotrebio koristeći ih u jednoj sopstvenoj produkciji, ali je zahvaljujući njemu film i sačuvan. Napokon, CNA je nakon dužeg istraživanja 2007. godine ponovo izmontirala film na osnovu originalnog redosleda scena.

 

Plesna povorka u Ešternaheru

ECHTERNACHER SPRINGPROZESSION (LU, 1906)

R/Dir: Peter Marzen, Wendel Marzen

Plesna povorka koja se održava svake godine na Beli Utorak tradicionalan je religijski festival još od 1100. godine u znak sećanja na Svetog Viliborda. Ova procesija je prepoznata i registrovana na Uneskovoj listi svetskih kulturnih dobara. Više od petnaest hiljada hodočasnika iz Luksemburga, ali i drugih zemalja prisustvovalo je 1906. godine (kada je film i snimljen) procesiji i ekshumaciji ostataka Svetog Vilibrorda, anglosaksonskog monaha koji je bio misionar u Friziji, a zatim i nadbiskup Utrehta. On je 698. godine stigao u Ešternah gde je osnovao opatiju i izgradio crkvu.

Poseban vizuelni kvalitet filmu dali su njegovi autori, članovi porodice Marcen, koji se pojavljuju i ispred kamere. Oni su od 1902. do 1911. godine vodili putujući bioskop, da bi u novembru iste godine Vendel Marcen sa sinom Hubertom otvorio stalni bioskop Cinema Parisiana u gradu Luksemburgu.

 

Razglednica iz Luksemburga

DAS MALERISCHE LUXEMBOURG (LU, 1912)

R/Dir: Felix Medinger

Film iz 1912. godine vodi gledaoce kroz grad Luksemburg. Snimio ga je Feliks Medinger, vlasnik prvog bioskopa u Luksemburgu u kome je prikazivao filmove svih žanrova sa najvećim zvezdama filmske industrije. Odlučio je 1912. godine da baš kao i njegovi konkurenti iz porodice Marcen, snima najvažnije događaje u Luksemburgu i prikazuje ih. Princeza Mari-Adelaid iz vladajuće vojvodske porodice je prvi put bila u bioskopu, upravo kod Medingera.

 

Proizvodnja lima Belval Z

PALPLANCHE METALLIQUE BELVAL Z (LU)

Pp/PC: Columeta

Industrijski film, produciran od Kolumete (danas Arkelor-Mitala) promovisao je proces proizvodnje lima metodom ”Belval Z” i prikazao sve njegove faze, od sirovih šipki do finalnog produkta. Zanimljivo je videti kako su izgledali tadašnji uslovi rada, prikazani na filmu, u odnosu na današnje, pojačane mere bezbednosti sa boljim ambijentom i sigurnijim okruženjem za radnike.

Ovo delo, koje verovatno nije kompletno, je po svoj prilici korišćeno u promotivne i propagandne svrhe.

 

* * *

Luksemburg, jedna od najmanjih evropskih zemalja, u kojoj živi samo četrdeset hiljada stanovnika, u odnosu na svoju veličinu ima bogatu filmsku prošlost. Tamo je prva filmska projekcija održana još 1899. godine, kada je jedan od operatera Braće Limijer snimio fabriku francuskog šampanjca Mersije, čija je jedna filijala tada osnovana u Luksemurgu. Pre Prvog svetskog rata mnogi putujući bioskopi i snimatelji su snimali kratke filmove posećujući Veliko Vojvodstvo. Tokom dvadesetih godina domaći filmski entuzijasti pokušavaju sa snimanjem filmova (uglavnom dokumentarnih), ali ova početnička dela, bez bilo kakve finansijske podrške ostaju izolovana uprkos naporima ponekad i vrlo talentovanih autora. Na početku te decenije firma Arbed preko svoje prodajne podružnice Kolumeta naručila je film za promociju svojih kapaciteta i proizvoda. Ovaj film je pronađen 1997. godine, izmontiran i ozvučen od strane CNA – Nacionalnog audiovizuelnog centra, pod naslovom Gvožđe i vatra. Novinar i filmski kritičar Evi Fridrih 1927. godine stvara filmsku reviju pod nazivom Luksemburg film. Iste godine on pozdravlja najavu snimanja igranog filma pod nazivom Njuška, smeštenog u milje narkomana Velikog Vojvodstva. Film nikada nije realizovan, verovatno zbog nedostatka sredstava i neozbiljnosti kompanije. Nakon toga, Fridrih snima nekoliko kratkometražnih dokumentarnih filmova, od kojih je najznačajniji Plesačice iz Ešternaha, prikazan u Kanu 1947. godine. Luksemburžanin Rene Lekler je snimio u Briselu nemi igrani film Klovn na ulici, koji je slavljen u štampi toga doba, ali se danas sve njegove kopije i negativ, vode kao nestali. Između 1937. i 1953. godine, Lekler je realizovao devet dokumentarnih filmova u Luksemburgu. Napokon, tokom tridesetih i četrdesetih, Pjer Bertonj je snimio veći broj amaterskih filmova na 16 milimetarskoj traci, prvenstveno obrađujući ekonomske teme i značajne istorijske događaje te epohe. CNA