• Start: 14/06/2016 00:00
  • End: 14/06/2016 00:00

Muzej Jugoslovenske kinoteke, Kosovska 11

Sala "Dinko Tucaković"

14. jun 2016.
17:00
18. Festival nitratnog filma

Kroz zapaljive mitove

Program filmova Kinoteke iz Bolonje

Putovanje po Crnoj Gori
UNA GITTA AL MONTENEGRO (IT, 1910)
Pp/PC: Itala film

Iz kraljevske vile u Rijeci Crnojevića (Crna Gora)
DALLA VILLA REALE DI RJEKA (MONTENEGRO) (IT, 1912)
Pp/PC: Comerio & C.

Balkanske zemlje u previranju: Crna Gora
I PAESI BALCANICI IN FERIMENTO: IL MONTENEGRO (IT, 1912)
Pp/PC: Cines

Rijeka 1918
FIUME 1918 (IT, 1918)
R/Dir: Luca Comerio

Program filmova Aj Film instituta - Amsterdam

Pate revija br. 37
PATHE-REVUE NO. 37 (FR, 1926)
Pate revija br. 5

PATHE-REVUE NO. 5 (FR, 1926)
Pate revija br. 10
PATHE-REVUE NO. 10 (FR, 1926)

Pate revija br. 6
PATHE-REVUE NO. 6 (FR, 1926)
Pate revija br. 52

PATHE-REVUE NO. 52 (FR, 1926)
Pate revija br. 11
PATHE-REVUE NO. 11 (FR, 1927)

Pate revija br. 29
PATHE-REVUE NO. 29 (FR, 1926)

Program filmova Jugoslovenske kinoteke – Beograd

SAHRANA DR MILOVANA MILOVANOVIĆA 19. JUNA (1. JULA) 1912. GODINE U BEOGRADU (SER, 1912)
Pp/PC: Svetozar Botorić

Interesovanje stranaca za snimanje u zemljama bivše Jugoslavije i šire, Balkana, postojalo je od samih početaka kinematografije. Ipak, snimanja se intenziviraju pre svega sa promenom političkih okolnosti i izbijanjem kriznih situacija kao što su bile aneksija Bosne i Hercegovine 1908. godine i Balkanski ratovi 1912-1913. godine. Među prvim snimateljima na ove prostore su pohrlili prekojadranski susedi Italijani, čiji je interes za jugozapadne krajeve Balkana bio nesumnjiv. Tako već za vreme proglašenja Kneževine Crne Gore za Kraljevinu, uz druge inostrane, na Cetinju boravi nekoliko italijanskih filmskih ekipa. Među njima bili su i predstavnici kuće Itala film iz Torina koji su u septembru 1910. godine snimili film Putovanje po Crnoj Gori, zabeleživši ne samo neke od najlepših kadrova svetkovine sa kraljem Nikolom i njegovim najviđenijim gostima, unukom, srpskim prestolonaslednikom Aleksandrom Karađorđevićem i zetom, italijanskim kraljem Vitoriom Emanuelom II, već i put ka Kotoru i snimke ovog grada na moru (ovaj film je po svoj prilici u novembru iste godine prikazan u Beogradu pod naslovom Od Cetinja do Kotora).

Dve godine kasnije istaknuti italijanski snimatelj Luka Komerio boravi u Crnoj Gori za vreme Prvog balkanskog rata i snima film Iz kraljevske vile u Rijeci Crnojevića u kome je kombinovao materijale iz 1910, snimljene za vreme proglašenja Crne Gore za Kraljevinu, sa savremenim, vezanim za pobedonosne borbe crnogorske i srpske vojske protiv Turaka, na Tarabošu kod Skadra. Iz iste godine je i film rimske produkcije Ćines Balkanske zemlje u previranju: Crna Gora, u kome je ovekovečen izgled grada Cetinja ali i zarobljenici i zaplenjeni neprijateljski topovi za vreme rata koji je još tinjao. Najzad, još jedan Komeriov film Rijeka 1918. prikazuje oduševljenu masu i atmosferu punu patosa na proslavi povodom prisajedinjenja Italiji ovog lučkog grada. Svi ovi filmovi su nedavno pronađeni i digitalno restaurisani u Kinoteci Bolonje zahvaljujući kojoj ćemo među prvima izvan Italije imati mogućnost da ih pogledamo.

Posle Prvog svetskog rata mnoge strane ekipe ponovo hrle da snimaju na turistički, ali i politički uvek zanimljivom balkanskom prostoru. Lepote predela, drevni običaji i zanati, raskošna, ali i različita nošnja, te prisustvo više vera u vrlo sličnom ili istom narodu, privukli su i snimatelje Pate revije, seta kratkih kulturnih i obrazovnih filmova snimanih u periodu 1919 – 1930. Ovi filmovi su obrađivali teme kao što su industrija, zanatstvo, moda, životinje, francuski regioni, ali i otkriće stranih zemalja sa “obiljem prelepih pejzaža i divnih boja“. Njihova lepota je često počivala upravo na poslednjem, upotrebi Patekolora, procesa za bojenje filmova po šablonu, kadar po kadar, što je filmovima davalo posebnu egzotičnu i bajkovitu vizuelnu crtu. Program filmova nazvan Vizije Jugoslavije dobijen je od Aj Instituta iz Amsterdama (Holandske kinoteke) koji je ove materijale digitalno restaurisao u saradnji sa Filmskim arhivom Austrije. U seriji kratkih vinjeta predstavljeni su seoski krajevi Slovenije, Hrvatske, Bosne i Hercegovine i izgledi Kotora i Skadra.

Kao dodatak programu biće prikazan film iz produkcije prvog srpskog producenta Svetozara Botorića Sahrana dr Milovana Milovanovića 19. juna (1. jula) 1912. godine u Beogradu, jedini iz kolekcije Botorićevih filmova koji nije uvršten na dva DVD-ija u izdanju Jugoslovenske kinoteke. Na sprovodu ovog prerano preminulog, u tom trenutku verovatno najtalentovanijeg srpskog političara, okupio se ceo Beograd i svi vodeći ljudi političkog i kulturnog života, što se može videti i na ovom, samo delimično sačuvanom filmu.

Eye film institute Netherlandscineteca bolognalogo-kinoteka-small