• Start: 10/06/2016 00:00
  • End: 10/06/2016 00:00

Muzej Jugoslovenske kinoteke, Kosovska 11

Sala "Dinko Tucaković"

10. jun 2016.
15:00
18. Festival nitratnog filma

Kroz zapaljive mitove

Davljenje (JUG, 1927)
Smrt maharadže od daj mi mira (JUG, 1927)
Duh mačevalac (JUG, 1927)
Provalnik (JUG, 1927-1931)
Hotelski tat (ica) (JUG, 1927-1931)
Mr. Crockefeller (JUG, 1927-1931)
Djevojački pensionat  (JUG, 1927-1931)
Sljedeći, molim! (JUG, 1927-1931)
Kaz mi kiš (JUG, 1927-1931)
Skeč (JUG, 1927-1931)
Kralj Tohu Wabohu je gladan (JUG, 1930)
Ah,bješe samo san! (JUG, 1932)
Amadeus Nickelnagel (JUG, 1932)
Poslovi konzula Dorgena (JUG, 1933)
Strah (JUG, 1933)
Faust (JUG, 1934)
Nocturno (JUG, 1935)
Šešir (JUG, 1937)

Istaknuti hrvatski i jugoslovenski reditelj, scenarista i snimatelj Oktavijan Miletić, poznat je pre svega po poratnim filmovima u kojima je bio direktor fotografije, kao što su Jasenovac, Živjeće ovaj narod, Bakonja fra Brne, Koncert, Jubilej gospodina Ikla, Svoga tela gospodar, te uspešnom filmu u boji Carevo novo ruho.

Istoričari filma i arhivisti još uvek istražuju njegov “ratni period“ tokom NDH, kada je režirao prvi hrvatski dugometražni zvučni film Lisinski i “kulturne filmove“ Barok u Hrvatskoj i Radijum. Manje su poznati njegovi vrlo uspešni radovi tokom 1938/39. za beogradsko preduzeće Zadruga za privredni film, za koje je, između ostalih, režirao i snimio filmove Od australijske ovce do jugoslovenskog štofa, Prvi jugoslovenski motorni voz, kao i srednjemetražno turističko-propagandno ostvarenje Jugoslavija vas zove.

Ipak, najmanje se znalo o njegovim amaterskim radovima tokom dvadesetih i tridesetih, snimanih na 9,5 milimetarskoj filmskoj traci, pre ulaska u profesionalnu produkciju, od kojih su neki kao Poslovi konzula Dorgena, Faust i Nokturno bili nagrađivani i na međunarodnim festivalima.

***

Zahvaljujući Hrvatskoj kinoteci koja je ove filmove sačuvala, restaurisala ih i izdala dvodelno DVD izdanje, njegova uloga u ondašnjoj kinematografiji dobija još veći značaj, o čemu rečito govori i istraživački tekst arhivistkinje Kinoteke Lucije Zore.

 

 

“Okolnosti u kojima se Oktavijan Miletić (1902-1987) počinje zanimati za film bile su izuzetno sretne za najmlađe dijete legendarnog zagrebačkog kazališnog intendanta Stjepana Miletića.

Oktavijan, iako je već u ranoj dobi od 6 godina ostao bez oca, odrasta u bogatom okruženju umjetničkog, posebno kazališnog svijeta Zagreba te već u dobi od 12 godina dobiva svoj prvi kućni kinoprojektor, a sa 15 godina prati snimanje prvog hrvatskog igranog filma Brcko u Zagrebu (1917) koje se odvija u njegovoj obiteljskoj kući i Perivoju. Prijelomna je 1926. godina kad kupuje svoju prvu kameru Pathe-baby i počinje snimati kratke filmove u vlastitoj produkciji. Snima ih najčešće u svojoj kući, a prijatelji mu igraju sve uloge. Ovi kratki igrani filmovi prate i najčešće parodiraju tadašnji kino repertoar: egzotične krajeve, kriminalističke zaplete, filmove strave, a iako se radi o amaterskim djelima autor već pokazuje popriličnu pripovjedačku vještinu.

Njegovo stvaralaštvo iz razdoblja do početka II svjetskog rata mogli bi podijeliti u dvije faze. U prvoj fazi od 1927. do 1931. godine film je shvaćen kao igra, razbibriga, koja obrađuje teme poput kriminalnih radnji u filmovima Davljenje, Provalnik, Hotelski tat ili češće zavođenja bespomoćnih žena poput filmova Mister Crockefeller, Kaz mi kiš. Ambijent je urbani, zagrebački, prostori kojima se kreće predstavljaju srednju i višu klasu, a sve je obrađeno sa mnogo parodije i duhovitosti i stalnim elementima autoironije.

Prvi film koji najavljuje jednu zreliju fazu Ah, bješe samo san iz 1932. godine još uvijek se bavi temom zavođenja, autoironija je prisutna u komentaru, ali je redateljski ambiciozniji i zreliji od prethodnih. Osnovni ugođaj filmova iz ove druge faze koja završava sa prvim zvučnim filmom Šešir iz 1938. godine je osobita atmosfera strave, mješavine sna i straha što je vidljivo u filmovima Poslovi konzula Dorgena (1933), Faust (1934), Nocturno (1935). Filmovi su dulji i složeniji, priča je razrađenija, a nestaju i autoironijski elementi - ne daju se isprike za ‘pravljenje’ filma. Miletić u ovom razdoblju osvaja nekoliko prestižnih nagrada na festivalima amaterskog filma, između ostalog i drugu nagradu na smotri amaterskih filmova u Parizu (predsjednik žirija je Louis Lumiere) za spomenuti film Poslovi konzula Dorgena.

Tridesetih će se godina dvadesetog stoljeća početi i profesionalno baviti filmom na početku radeći dokumentarne i promotivne filmove za Zora film i različite druge produkcije i tako gradeći karijeru ozbiljnog filmskog autora. Zbog toga mu je 1943. godine povjerena režija prvog hrvatskog zvučnog dugometražnog igranog filma Lisinski. I nakon rata Miletić se nastavlja profesionalno baviti filmom, ali gotovo isključivo kao snimatelj. U čast pionira hrvatskog filma Hrvatsko društvo filmskih kritičara nazvalo je Oktavijan godišnju nagradu koja se od 1992. godine, u više kategorija, dodjeljuje na Danima hrvatskog filma.

Hrvatski filmski arhiv je postupkom fotokemijske restauracije zaštitio filmove iz Miletićevog ranog opusa, dok je izbor najznačajnijih kratkometražnih igranih filmova i dugometražni film Lisinski u razdoblju od 2009. do 2012. godine digitalno restauriran, te su izdana DVD izdanja.“

Lucija Zore Hrvatski filmski arhiv