• Start: 13/06/2016 00:00
  • End: 13/06/2016 00:00

Orig. naslov La città dolente
Osnovni podaci (IT, 1949) 80'
Uloge Luigi Tosi, Barbara Costanova
Režija Mario Bonnard
Jugoslovenska kinoteka, Uzun Mirkova 1

Svečana sala

13. jun 2016.
22:00
18. Festival nitratnog filma

Kroz zapaljive mitove

Posle mirovnog sporazuma u Parizu između Italije i pobedničkih sila u Drugom svetskom ratu, odlučeno je da Istra i veći deo Juliske krajine pripadnu Jugoslaviji. Stanovništvo grada Pule se sprema za evakuaciju. Berto, obični italijanski radnik, odluči da ostane i pored toga što njegova supruga i sin žele da odu. On je ubeđen da će mu komunizam doneti bolji život. Snovi mu se ubrzo ruše jer nema posao. Ogorčen, otvoreno izražava nezadovoljstvo komunističkim sistemom. Zbog njegovih stavova šalju ga u logor na prevaspitavanje. Berto uspeva da pobegne, ali ga graničari ubijaju prilikom pokušaja da brodom pređe u Italiju.

* * *

Neka od najpotresnijih događaja u evropskoj istoriji XX veka su prisilna raseljavanja stanovništva izazvana ratovima i političkim promenama, počev od Prvog svetskog rata, preko masovnih deportacija za vreme Drugog svetskog rata, do posleratnih egzodusa koji su potrajali do završetka stoleća, a i sada im se ne vidi kraj. Što se tiče Italije, smatra se da se u periodu od 1943. do 1956. godine u nju iz Istre doselilo oko 350.000 ljudi, a najupečatljivije zajedničko iseljavanje tog perioda je bilo kada se krajem 1946. i početkom 1947. godine iz Pule iselilo oko 30.000 Italijana, posle čega ih je u gradu ostalo manje od 10 procenata. Sniman gotovo istovremeno kad i dešavanja o kojima govori, Grad tuge je vešta kombinacija dokumentarnih i igranih materijala, nastao po potresnom scenariju u čijem pisanju je učestvovao i mladi Federiko Felini. Ovo delo, prepuno tragizma i bola, vrlo profesionalno je režirao veteran Mario Bonar, a između ostalog zapamćeno je i po neobično erotskoj pojavi američke glumice Konstans Douling u ulozi Ljubice, ostrašćene komunistkinje.

________

“Kroz ličnu dramu radnika Berta, film prikazuje ono što je, kroz brojne pojedinačne slučajeve, sudbine, patnje, svedočanstva, kolektivno preživela italijanska populacija Istre. (…) Grad tuge odlikuje fotografija tada mladog Tonina Deli Kolija: na scene snimljene u studiju, u montaži su vešto nadovezani dokumentarni snimci napuštanja Pule, koje su snimili Enriko Moreti, tršćanski snimatelj Đani Alberto Vitroti, a korišćeni su i inserti iz filmova Pula, grad koji umire i Zbogom, moja draga Pulo, sa čuvenim snimcma ukrcavanja izbeglica i njihovog pokućstva na brod ’Toskana’, koji je povezivao grad sa Venecijom.“

Carlo Gaberscek: “In fuga da Istria, Fiume e Dalmazia e l’amata Pola diventò la città dolente“, Messaggero Veneto, 8. 2. 2011.  Fondazione Centro Sperimentale di cinematografia