Velikani svetskog filma… RIČARD BARTON

RETROSPEKTIVA

KLEOPATRA

Cleopatra (VB/US/CH, 1963) 232’

ul. Elizabet Tejlor, Ričard Barton

r. Džozef El Maknijevic

LJUBAV NA PESKU

The Sandpiper (US, 1965) 117’

ul. Elizabet Tejlor, Ričard Barton

r. Vinsent Mineli

HAMERSMIT JE POBEGAO

Hammersmith Is Out (US, 1972) 108’

ul. Elizabet Tejlor, Ričard Barton

r. Piter Justinov

KO SE BOJI VIRDŽINIJE VULF?

Who’s Affraid of Virginia Wolf? (US, 1966) 131’

ul. Elizabet Tejlor, Ričard Barton

r. Majk Nikols

UKROĆENA GOROPAD

The Taming of the Shrew (IT/US, 1967) 122’

ul. Elizabet Tejlor, Ričard Barton

r. Franko Zefireli

NOĆ IGUANE

The Night of the Iguana (US, 1964) 125’

ul. Ava Gardner, Ričard Barton

r. Džon Hjuston

KOMEDIJAŠI

The Comedians (US/FR, 1967) 152’

ul. Elizabet Tejlor, Ričard Barton

r. Piter Glenvil

PLAVOBRADI

Bluebeard (FR/IT/SRN, 1972) 125’

ul. Ričard Barton, Rakel Velč

r. Edvard Dmitrik

PUTOVANJE

Il viaggio (IT/FR, 1974) 102’

ul. Sofija Loren, Ričard Barton

r. Vitorio de Sika

IKVAS - SLEPI KONJ

Equus (VB/US, 1977) 137’

ul. Ričard Barton, Piter Firt

r. Sidni Lamet

Temperamentni Velšanin

uz retrospektivu filmova Ričarda Bartona

Rođen je 1925. godine kao Ričard Volter Dženskins (Richard Walter Jenkins) u rudarskoj porodici u Velsu. Kao sasvim mali ostaje bez majke, a otac rudar nedugo zatim ga napušta i ostavlja na čuvanje tetki i teči. Dobija stipendiju za studije na Oksfordu i odlučuje se za studije glume. Menja prezime u Barton da bi se time odužio svom profesoru glume Filipu Bartonu (Phillip Burton) kod kog uči glumački zanat od svoje 17. godine.

Prve uloge na filmu odigraće u nekoliko britanskih filmova krajem ’40-tih i početkom ’50-tih godina XX veka, a ubrzo će da uslede i uloge u nekoliko holivudskih filmova kao što su Moja rođaka Rahela (My Cousin Rachel), koja mu donosi prvu nominaciju za Oskar i Aleksandar Veliki (Alexander The Great). Osim Aleksandra Makedonskog na filmskom platnu glumio je i Lava Trockog (The Assasination of Trotsky), Kralja Henrija VIII (Anne of the Thousand days), biskupa Tomasa Beketa (Beket), Marka Antonija (Kleopatra) i Josipa Broza Tita (Sutjeska).

Sem na filmu odigraće dosta uloga i u pozorištima u Britaniji i na Brodveju, a kritike za te uloge su bile veoma dobre, kao i na televiziji u nekolicini tv filmova i serija. Uz Pitera O’Tula (Peter O’Toole) je glumac sa najviše nominacija za Oskar i nijednog osvojenog Oskara (ukupno sedam).

Na snimanju filma Kleopatra (Cleopatra) početkom ’60-tih u Londonu i Rimu upoznaje fatalnu glumicu ljubičastih očiju Elizabet Tejlor (Elizabeth Taylor). To je dalo dodatni publicitet filmu čije se snimanje odužilo, a troškovi produkcije u to vreme iznosili neverovatnih 36 miliona dolara. Ni oženjeni Barton, ni po četvrti put udata Elizabet nisu mogli da odole šarmu onog drugog. Sa Elizabet se venčavao dva puta i to je jedna od najvećih ljubavnih romansi 20. veka. Osim u filmu Kleopatra, Liz i Dik kako su ih zvali pojaviće se u još deset filmova zajedno.

Prvi u nizu The VIP’s se pojavljuje nedugo posle premijere Kleopatre. Usledili su uloge u filmovima Ljubav na pesku (The Sandpiper), Komedijaši (The Comedians), Doktor Faustus (Dr. Faustus) koji je i režirao, Ukroćena goropad (The Taming of the Shrew), Boom!, Under Milk Wood, Hamersmit je pobegao (Hammersmith is Out), Divorce His, Divorce Hers i Ko se boji Virdžinije Vulf (Who’s Affraid of Virginia Wolf).

Početkom 70tih godina kada je snimao film Sutjeska u kom je glumio Maršala Tita, zajedno sa Elizabet će boraviti u Jugoslaviji i tokom te posete primiće ih lično Maršal Tito na Brionima. Sem Briona i lokacija na kojima je sniman film, boravili su i u Beogradu i na filmskim festivalima u Puli i u Nišu.

1974. godine razvodi se od Elizabet, da bi se nedugo zatim ponovo venčali godinu dana kasnije na privatnoj ceremoniji u Ugandi. Nepunih godinu dana kasnije se ponovo razvode. Njihova ljubavna priča je 2013.godine bila tema tri filma Liz and Dick Lifetime kanala i Burton and Taylor u produkciji BBC-a o ponovnom susretu bivših supružnika tokom rada na predstavi na Brodveju 1983. godine i dvodelnog Liz: The Elizabeth Taylor Story iz 1995. godine.

Bio je veren i sa NJKV Princezom Jelisavetom Karađorđević. Buran privatni život koji je sem ljubavi i brakova i veridbi sa lepim i fatalnim ženama činila i ljubav prema dobrim i kvalitetnim alkoholnim pićima, nije umanjila njegove glumačke sposobnosti u pozorištu, filmu i na televiziji. Poslednju ulogu na filmu odigrao je u ekranizaciji Orvelovog romana 1984. a film je premijerno prikazan nekoliko meseci posle njegove smrti. Već narušenog zdravlja snimanje je završio za 3 nedelje, a neke scene je morao da ponovi nekolicinu puta dok izgovori naučeni tekst kako treba. Jedna od scena ponavljana je rekordnih 41 put. Zanimljivo je da je svoje scene snimao na datume koji se pominju u romanu 1984. godine.

Preminuo je 5. avgusta 1984. godine u Ženevi u Švajcarskoj, gde je živeo poslednjih godina svog života.

 Đorđe Zelenović